Çocuklarda duygusal düzenleme: Ebeveynler çocuklarına duygusal dünyalarında nasıl rehberlik edebilir?
“ÇOCUĞUNUZUN DUYGUSAL ORTAĞI OLUN”
Duygusal düzenleme ne anlama geliyor?
Duygusal düzenleme, kişinin kendi duygularını uygun şekilde algılayabilmesi, anlayabilmesi ve ifade edebilmesi anlamına gelir. Çocuklar duygularını düzenlemeyi öğrendiklerinde, yetişkinlikte zor durumlarla başa çıkmaları daha kolay olur. Duygusal zekâ, yalnızca psikolojik refah için değil, aynı zamanda sosyal beceriler ve uzun vadeli başarı için de önemlidir.
Çocukların duygu dünyası nasıldır?
Çocukların beyinleri hâlâ gelişmekte olduğundan, duyguları özellikle yoğun bir şekilde yaşarlar. Bu duygusal canlılık, eşlik edilip desteklendiği takdirde zenginleştirici olabilir. Ebeveynler bu konuda merkezi bir rol oynar: Duygusal zekâ günlük yaşamda öğrenilir; notlarla değil, ilişkiler ve rol modeller aracılığıyla.
Duygusal zeka şu anlama gelir:
Kendi duygularınızı algılayabilme ve ifade edebilme
Başkalarının duygularına saygı duymak
Empati geliştirin
Stresli anlarda kendinizi sakinleştirebilmek
Dürtüsel tepkiler yerine uygun eylem stratejileri geliştirin
Duygusal öğrenmede ebeveynlerin rolü
Aile, duygusal deneyimlerin ilk yaratıldığı ve öğrenildiği yerdir. Birçok ebeveyn çocuklarının bilişsel gelişimine büyük önem verir, ancak duygusal ve sosyal yönleri genellikle ihmal edilir. Oysa çocukların sağlıklı ve empatik yetişkinler olarak gelişebilmeleri için özellikle duygusal desteğe ihtiyaçları vardır.
Ebeveynler şunları yapmalıdır:
Gefühle benennen (z. B. Angst, Wut, Freude, Traurigkeit)
Bunu yüz ifadesi ve vücut duruşuyla destekleyin
Duyguları işlerken çocukları yalnız bırakmayın; örneğin, onları odalarına göndermeyin, ancak onlarla iletişimde kalın.
Çünkü araştırmalar şunu gösteriyor: Duygusal açıdan çalkantılı anlarda yalnız kalmak stres seviyelerini artırır çocuğun - aksine, yakınlığa, anlayışa ve sevgiye ihtiyacı vardır.
Ilımlılık – Duyguların aşırı ve sağlıklı ifadesi arasında
Duygular gereklidir; ancak ifade edilmelerine izin verilmezse, başka çıkış yolları bulurlar. Örneğin, iş arkadaşınıza kızgınsınız ama dile getirmiyorsunuz ve evde çocuğunuza haksız tepki veriyorsunuz.
→ Duygu ve duygusal tepki:
Hissiyat birkaç dakika içinde geçer, reaksiyon saatlerce sürebilir, hatta şiddetlenebilir.
👉 Çocukların duygularını tanımalarına, ifade etmelerine uygun şekilde yanıt vermek, duygusal desteğin gerçek çekirdeğidir.
Güçlü duygusal patlamalar durumunda ne yapılmalı?
A) Gerginliği birlikte taşıma
Çocuğunuzla göz hizasında olun
Sakin ve şefkatli bir şekilde konuşun
Nefes almasını destekleyin
Gerekirse: Çocuğunuzu kendinize zarar vermesini önlemek için nazikçe tutun
B) Durumu adlandırın ve kelimeler verin
"Köpek aniden havlayınca irkildin. Ben de seninleyim."
Tetikleyici durumun adlandırılması aracılığıyla frontal lob aktive olur; bu, çocuğun kendini yeniden yönlendirmesine yardımcı olur. Örneğin şunu sorun:
“Köpeğe ne söylemek istersin?” → Yaşananlar yaratıcı bir şekilde bu şekilde işleniyor.
C) Duygu Çarkı kullanın
Birlikte duygu çarkı oluşturun, farklı duygularla başa çıkmanıza yardımcı olur. Bu, günlük yaşamda duyguları adlandırmanıza ve düzenlemenize ve çatışmaları daha iyi çözmenize yardımcı olur.
D) Akşam: Duygusal yansıma
Yatmadan önce, Duygu Çarkı'nı kullanarak gün hakkında konuşmak iyi bir fikirdir. Bu, çocukların deneyimlerini daha iyi anlamalarına ve paylaşmalarına yardımcı olur.
Sonuç
Çocukların duygularını anlayan, ciddiye alan ve birlikte katlanan yetişkinlere ihtiyacı vardır. Duygusal zekâ, eğitimle değil, ilişkilerle gelişir. Bugün çocuklarını dinleyenler, onlara ömür boyu sürecek bir iç güç verecektir.